مُشْفِقُونَ . خداوند كارهائى كه مىكنند و كارهائى كه خواهند كرد ، مىداند و آنان شفاعت نكنند و آمرزش نخواهند جز براى كسانى كه خداوند به پسندد ، و آنان از بيم خداوند پيوسته ترسناكند ! 29 - وَ مَنْ يَقُلْ مِنْهُمْ إِنِّي إِلهٌ مِنْ دُونِهِ فَذلِكَ نَجْزِيهِ جَهَنَّمَ كَذلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ . هريك از فرشتگان كه گويد من خدايم ، فرود از خداى يگانه ، سزاى او را دوزخ دهيم ! و ستمكاران را نيز اين‌گونه پاداش دهيم . 30 - أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ . « 1 » آيا كافران نمىبينند كه آسمانها و زمين بسته بودند پس ما آنها را گشوديم و بهم پيوستيم و ميان آنها هوا قرار داديم ) و از آب هر چيزى را زنده كرديم ، آيا باوجود اين ، نمىگروند ؟ 31 - وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَ جَعَلْنا فِيها فِجاجاً سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ . ما در زمين كوه‌ها بلند كرديم تا زمين آنان را نگرداند و در آن راه‌ها ساختيم تا شايد ايشان راه يابند و بگروند . 32 - وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ . ما آسمان را سقفى بىستون نگاه داشتيم و آنان از چنين نشانهائى رو گردانند ! 33 - وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ . او است كه شب و روز را آفريد ، و آفتاب و ماه را كه همگى در مدار خود در گردشند . « 2 » تفسير ادبى و عرفانى سوره 21 آيه 19 19 - وَ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . آيه . كائنات و موجودات و متلاشيات در زمين و در آسمانها ، همه مال و ملك و ملك خداوند يكتا است و مردم همه رهى و بنده و چاكر اويند . حقيقت ملك‌دارى نزد ارباب معانى ، قدرت بر ابلاغ و اختراع و ايجاد است و اين حقيقت ، صفت خداوند است و ملك آسمان و زمين بسزا ملك او است ، بىخيل و خدم و حشم و بىطبل و علم ، و بىسپاه و خدم . شاهان جهان چون لشكر عرضه دهند ، خدم و حشم بر نشانند و به نعمت و تنعّم و سوار و پياده و درگاه و بارگاه خود ، سر افتخار برافرازند . ولى حق‌تعالى همه رسمهاى جهان را آتش بىنيازى در زند ، و جمله را نيست و نابود كند و غبار اغيار از دامن قدرت بيفشاند ، آنگاه ندا در عالم دهد كه : امروز پادشاهى كه راست ؟ پس خود به جلال كبريائى خويش جواب دهد كه : پادشاهى امروز را خداى يكتاى قهّار راست . مردم باايمان چون همه چيز و همه كس ملك و مال خدا دانند و معتقدند كه عزّت عزّت او است ، چنين مردمى لوح ادعا را بشكنند و بساط هوس را درپيچند ، و سوداى منّت از سر بيرون كنند و دامن از دو جهان در كشند ، و ننگشان آيد كه به هم چون خودى سر فرود آورند ، يا دل در كسى بندند !

--> ( 1 ) بهترين و صريح‌ترين دليل بر كرويت زمين و ستارگان و اينكه زمين از ستارگان ( آفتاب ) جدا شده اين آيه است كه مىگويد زمين و آسمان بهم بسته بودند ، ما آن را از هم جدا كرديم ! آيا كرهء زمين در آغاز پيدايش ، از آفتاب يا كرهء ديگر جدا نشده ؟ درصورتىكه امروز در اين امر براى دانشمندان ترديدى نيست ! ( 2 ) اين سه آيه دليل بر حركت زمين به دور آفتاب و حركت آفتاب در مدار خود و بودن هوا ميان زمين و آسمان ، و بر پا بودن كرات بدون ستون ، و وجود كوه‌ها در زمين براى نظم در حركت . و عدم از هم گسيختن و اينكه آسمان ( يعنى جهت بلندى ) به‌منزلهء سقف ساختمان معلّق و بىستون است !